Τα 18 στάδια της σχέσης ανάμεσα σε έναν ναρκισσιστή και έναν ενσυναισθητικό.

Ενσυναισθητικό είναι το πρόσωπο που έχει σαν κυρίως τρόπο επικοινωνίας κι επαφής με τον πλησίον του την καρδιά, νιώθει αυθόρμητα, και ουσιαστικά ό,τι και το πρόσωπο με το οποίο επικοινωνεί. Η ενσυναίσθηση σε πολύ προχωρημένη μορφή γίνεται συναισθηματική αφομοίωση.

Το υποκείμενο σ’ αυτή πρόσωπο απορροφάται πλήρως και το συνεπαίρνουν τα συναισθήματα του άλλου. Ύψιστο παράδειγμα συναισθηματικής αφομοίωσης είναι ο ίδιος ο Ιησούς όπως παραστατικά περιγράφει ο Ευαγγελιστή Ιωάννης λίγο πριν την ανάσταση του αγαπημένου του φίλου Λάζαρου.

Στην αφήγηση των δεδομένων που προηγήθηκαν της ανάστασης ο Ευαγγελιστής αναφέρεται δις στην συναισθηματική αφομοίωση με το ρήμα εμβριμώμαι (δυσφορώ, δυσανασχετώ, γογγύζω, θλίβομαι ψυχικά) .   Όταν ο Ιησούς είδε τη Μαρία (αδερφή του Λάζαρου) να κλαίει και τους γείτονες Ιουδαίους που θρηνούσαν το θάνατό του ένιωσε ένα συναίσθημα βαθιάς λύπης στην ψυχή τόσο ισχυρό και πηγαίο (ενεβριμήσατο τω πνεύματι και ετάραξεν εαυτόν) ώστε προσπάθησε να συγκρατήσει τους λυγμούς του και να επιβληθεί στα έντονα συναισθήματα για να επιτελέσει το έργο της ανάστασης του καρδιακού φίλου του. (Ιωάννης , κεφ. 11, στ. 33). Η επόμενη φορά που ένιωσε τόσο συμπονετικά κι ενσυναισθητικά ήταν όταν τον οδήγησαν στον τάφο. Δάκρυα κυλούσαν στα μάτια του Ιησού ώστε οι συνοδεύοντες αυτόν να ψιθυρίζουν μεταξύ τους. «Δες πόσο τον αγαπούσε!» και άλλοι έλεγαν: «Δεν μπορούσε αυτός που άνοιξε τα μάτια του τυφλού να κάνει έγκαιρα κάτι για να μην πεθάνει ο φίλος του;»

Ο Ιησούς και πάλιν (εμβριμώμενος εν εαυτώ) προσπαθούσε να συγκρατήσει τη συγκίνησή του ενώ ήλθε στο μνημείο. (Ιωάννης, κεφ. 11, στ. 38). Είναι εμφανές ότι η συγκίνηση του Ιησού, οι λυγμοί και τα δάκρυά του ξέφευγαν από την  ενσυναίσθηση του θανάτου του φίλου του και μέσα του εβάρυνε το πένθος, η οδύνη για την πτώση και τη θνητότητα του κάθε επί γης ανθρώπου και οι φρικτές συνέπειες του άκρατου εγωισμού των προπατόρων να γίνουν «ως θεοί».

Πώς να μην ξεσκίζεται η ψυχή του Θεού Δημιουργού να βλέπει το αγαπημένο πλάσμα που αυτός έπλασε να χαίρεται μαζί του στην αιωνιότητα να είναι καταδικασμένο σαν πεθάνει, να όζει εντός της γης μέχρι της ημέρας της αποκατάστασης των πάντων;

Μεγαλύτερο παράδειγμα συναισθηματικής αφομοίωσης από την οδύνη του Ιησού, με τον θάνατο του Λαζάρου, προαπεικόνιση του δικού του μαρτυρικού θανάτου, ΔΕΝ ΥΠΑΡΧΕΙ.

Αλλά ας προσεγγίσουμε το πρόβλημα πως συνδέονται οι ενσυναισθητικοί με τους ναρκισσιστές: Δύο πολύ διαφορετικοί τύποι ανθρώπων, κι όμως, ο ι ενσυναισθητικοί συχνά βρίσκονται παγιδευμένοι σε μια τέτοια σχέση. Οι ενσυναισθητικοί είναι άνθρωποι εξαιρετικά ευαίσθητοι με τον κόσμο και τα συναισθήματά τους και μπορούν να εσωτερικεύσουν τις συναισθηματικές εμπειρίες άλλων, σαν να ήταν δικές τους.

Τι συμβαίνει στη σχέση μας;

Οι ναρκισσιστές, από την άλλη πλευρά, είναι άνθρωποι εξαιρετικά απορροφημένοι στον εαυτό τους και έχουν την τάση να χειραγωγούν τους άλλους, ώστε να εξυπηρετούν τις δικές τους, εγωιστικές ανάγκες. Χρειάζονται να τους φροντίζουν και να τους θαυμάζουν. Οι λόγοι που ο ένας πρροσεγγίζει τον άλλο είναι περίπλοκοι, αλλά συχνά σχετίζεται με το γεγονός ότι οι ναρκισσιστές είναι πληγωμένοι άνθρωποι (λόγω της μη αποδοχής της ιδεατής τους εικόνας) από τους άλλους ώστε χρειάζονται την προσοχή των άλλων και οι ενσυναισθητικοί είναι κατευθείαν πρόθυμοι να βοηθήσουν.

Τα 18 στάδια της σχέσης ανάμεσα σε έναν ναρκισσιστή και έναν ενσυναισθητικό είναι τα κάτωθι:

1ο στάδιο: Έλξη

Ο ναρκισσιστής συνήθως τραυματισμένος ψυχικά, προσελκύει τον  ενσυναισθητικό και εκεί μια σχέση ξεκινά να αναπτύσσεται. Το ενσυναισθητικό άτομο νιώθει επιβεβαίωση και ότι το χρειάζεται κάποιος• στην αρχή, νιώθει ότι εκτιμάται η φροντίδα του  και η προστασία που άφθονη προσφέρει. Ξεκινά να αναπτύσσεται μια ισχυρή αίσθηση άνευ όρων έρωτα για τον ναρκισσιστή, ενώ ο τελευταίος δεν έχει την πρόθεση να ανταποδώσει αυτό τον έρωτα, ακόμα και αν φαίνεται σαν να το κάνει.

2ο στάδιο: Η ψευδαίσθηση

Καθώς η σχέση συνεχίζεται, το ενσυναισθητικό άτομο θα αρχίσει να νιώθει σαν να έχει εγκαθιδρυθεί μια αληθινή σύνδεση ανάμεσά τους και να πιστεύει ότι επιτέλους συνάντησε τον έρωτα της ζωής του. Το ναρκισσιστικό άτομο θα δημιουργήσει την ψευδαίσθηση ότι είναι το τέλειο ταίρι και θα φορά εκείνη τη μάσκα ότι θέλει την ίδια ακριβώς σχέση με τον ενσυναισθητικό, ότι επιτυγχάνει την τέλεια αρμονία μαζί του ενώ ο στόχος του είναι να έχει αυτό τον έλεγχο.

3ο στάδιο: Η χειραγώγηση

Με τον καιρό, ο ναρκισσιστής θα θελήσει να διασπάσει την αυτοεκτίμηση του ενσυναισθητικού. Δεν θα του επιτεθεί ποτέ άμεσα, αλλά θα κάνει σχόλια που θα αμφισβητούν τις επιλογές και τις ικανότητες του ενσυναισθητικού, μέχρι τελικά ο τελευταίος να αρχίσει να αμφιβάλλει για τον εαυτό του. Θα νιώθει αδυναμία, αλλά και τυχερός που έχει τον ναρκισσιστή στη ζωή του, δημιουργώντας έτσι μια ανθυγιεινή εξάρτηση.

4  στάδιο: Έλεγχος

Μόλις ο ναρκισσιστής πάρει τον έλεγχο, θα παίξει το ρόλο του θύματος και θα τρέφεται από την ανάγκη του ενσυναισθητικού για να τον φροντίζει, να είναι πάντα παρών γι’ αυτόν. Αυτό μετατρέπεται σε έναν συνεχή φαύλο κύκλο χειραγώγησης.

5ο στάδιο: Αποτυχία

Ο ενσυναισθητικός θα έχει αγνές προθέσεις αγάπης και θα κάνει ό, τι μπορεί για να βοηθήσει τον ναρκισσιστή, επειδή δεν βλέπει καθαρά. Η αλήθεια είναι ότι δυστυχώς ο ναρκισσιστής δεν βλέπει ότι είναι πληγωμένος, ότι υπάρχει κάτι που πρέπει να αντιμετωπίσει. Πως πρέπει να εγκαταλείψει την ιδεατή εικόνα του νευρωτικού θριάμβου και της απατηλής αίσθησης ότι αυτός έχει τον έλεγχο και κυριαρχεί στη σχέση αντί να είναι ισοδύναμη και ισορροπημένη όσο και συναισθηματικά αμοιβαία. Ο ενσυναισθητικός ποτέ δεν θα καταφέρει να τον γιατρέψει αν δεν αναγνωρίσει ο ίδιος τη νεύρωσή του. Μέσα από την ψυχανάλυση ή την ψυχοθεραπεία φυσικά που θα την ζητήσει ο ίδιος.

6ο στάδιο: Η παγίδα

Η σχέση φτάνει στο σημείο όπου όλα αφορούν πια τον ναρκισσιστή. Όλα γυρνούν γύρω από τις ανάγκες, τα θέλω, τις αποφάσεις του. Το ενσυναισθητικό άτομο αρχίζει να το συνειδητοποιεί αυτό με τον καιρό. Όμως μισεί να πληγώνει τους άλλους ή να κάνει κάποιον να τον αντιπαθήσει. Γι’ αυτό και θα συνεχίσει να ικανοποιεί τον ναρκισσιστή, ακόμα κι αν είναι δυστυχισμένος μέσα στη σχέση και δεν λαμβάνει παρά μερικά ψίχουλα συναισθηματικής επιβράβευσης.

7ο στάδιο: Ο κύκλος

Όσο περισσότερα δίνει το ενσυναισθητικό άτομο, τόσο περισσότερο έλεγχο αποκτά το ναρκισσιστικό. Ο φαύλος κύκλος της χειραγώγησης θα συνεχιστεί, απομυζώντας κάθε ενέργεια από τον ενσυναισθητικό• και αυτό μέχρι να φτάσει η κατάσταση σε οριακό σημαίο.

8ο στάδιο: Η μεταστροφή

Το ενσυναισθητικό άτομο θα υψώσει επιτέλους τον τόνο της φωνής του, θα υπερασπιστεί τον εαυτό του. Θα νιώθει παράλληλα καταβεβλημένο, κουρασμένο και επιτέλους θα έχει δει ότι στην ουσία ποτέ δεν ικανοποιήθηκαν οι δικές του ανάγκες.

Η ψευδαίσθηση της σχέσης θα καταρρεύσει και θα φανεί το πραγματικό της πρόσωπο. Ο ναρκισσιστής δεν συμπαθεί καθόλου όμως αυτή την μεταστροφή και θα προσπαθήσει κάνοντας ό,τι μπορεί να διατηρήσει το περασμένο status quo που τον βόλευε κι ένοιωθε δυνατός και κυρίαρχος.

9ο στάδιο: Ποτέ δεν είναι αρκετό

Οι ναρκισσιστές είναι άνθρωποι που χρειάζονται συνεχώς προσοχή και θα κάνουν ό,τι περνά από το χέρι τους, για να ικανοποιηθούν, ειδικά όσον αφορά στις σχέσεις.

Το εγώ τους πάντα θα χρειάζεται κάτι παραπάνω.

10ο στάδιο: Πίσω στο 3ο στάδιο

Όταν ο ενσυναισθητικός αρχίζει να αρθρώνει και να εκφράζει όλα όσα τον ενοχλούν, ο ναρκισσιστής θα το αντιμετωπίσει, υποβιβάζοντάς τον, αποκαλώντας τον «παρανοϊκό», «τρελό», ότι το έχει ρίξει στην αυτογνωσία και είναι σούπεραναλυτικός, «το παίζει ψυχαναλυτής» ώστε να καταφέρει να τον αποθαρρύνει και να συνεχίσει τον κύκλο χειραγώγησης και τα δευτερογενή οφέλη που είχε πάντα.

11ο στάδιο: Ψυχολογική κακοποίηση

Ο ενσυναισθητικός αρχίζει να νιώθει ότι φταίει για όλα όσα πάνε άσχημα στη σχέση, ότι δεν είναι αρκετά καλός και άξιος να αγαπηθεί. Αποτυγχάνει να καταλάβει ότι τον χειραγωγούν. Δεν μπορεί να δει και πάλι τον έλεγχο που του επιβάλλεται. Σε αυτό το σημείο, ο ναρκισσιστής έχει κάνει τον ενσυναισθητικό να νιώθει ότι είναι ο κακός της υπόθεσης, ο ένοχος της σχέσης που βρίσκεται εξ αιτίας του σε κρίση. Τον κατηγορεί για όσα πάνε λάθος, για να έχει το πάνω χέρι.

12ο στάδιο: Η οπισθοχώρηση

Ο ενσυναισθητικός θα κάνει ένα βήμα πίσω για να προσπαθήσει να δουλέψει όλα όσα νιώθει. Ίσως με ψυχαναλυτική βοήθεια καταλάβει πόσο χαμένος και πληγωμένος νιώθει. Θα χρειαστεί όμως χρόνος για να υπάρξει κάποιο αποτέλεσμα.

13ο στάδιο: Η επούλωση

Οι ενσυναισθητικοί άνθρωποι θεωρούνται οι θεραπευτές της κοινωνίας. Έχουν τη δύναμη και την ικανότητα μέσα τους να θεραπεύσουν τους άλλους. Την ίδια ικανότητα μπορούν να βρουν και για τον εαυτό τους. Για να το κάνουν αυτό, χρειάζεται να κάνουν ορισμένες φορές πίσω, να παραιτηθούν από αυτό το έργο, για να προστατεύσουν τον εαυτό τους.

14ο στάδιο: Η πραγματοποίηση

Καθώς ο ενσυναισθητικός δουλεύει για να επουλώσει τις πληγές του, συνειδητοποιεί την πικρή αλήθεια της σχέσης του. Χρειάζεται να αντιμετωπίσει το γεγονός ότι αυτό που έχουν φτιάξει τόσα χρόνια δεν είναι αυθεντική και ουσιαστική σχέση, απλά ο ένας ασυνείδητα μπάλωνε τα κενά και τις νευρωτικές ανάγκες του άλλου.

15ο στάδιο: Ποιος είναι το θύμα;

Σε αυτό το κρίσιμο σημείο, ο ενσυναισθητικός (πιθανώς με τη μεσολάνηση ειδικού) θα αντιληφθεί επιτέλους ποιος ήταν το θύμα της σχέσης.

16ο στάδιο: Το τέλος

Όταν επίσης συνειδητοποιήσει ότι ο ναρκισσιστής δεν θα αλλάξει ποτέ, ότι δεν είναι εκείνος που θα τον βοηθήσει, έρχεται η επώδυνη αφύπνιση. Αυτή που θα τον οδηγήσει στο χωρισμό.

17ο στάδιο: Η συνέχεια

Ο ναρκισσιστής, αν δεν αναγνωρίσει λόγω της ναρκισσιστικής του νεύρωσης, πόσο υπεύθυνος είναι ο ίδιος για την αποτυχία της σχέσης τους, θα συνεχίσει, θα προχωρήσει, βρίσκοντας ένα άλλο θύμα, που θα ικανοποιεί τις ανάγκες του.

18ο στάδιο: Η αλλαγή

Το ενσυναισθητικό άτομο έχει ακόμα πολλή δουλειά να κάνει με τον εαυτό του, αλλά αν δεν παραιτηθεί, θα βγει δυνατότερο, σοφότερο και πιο προσεκτικό. Αυτό σημαίνει ότι δυσκολότερα θα ξαναπέσει στην ίδια παγίδα. Οι επιλογές του θα είναι στηριγμένες επάνω στη συναισθηματική αφομοίωση και θα στηρίζονται στον αμοιβαίο σεβασμό και την αγάπη όχι στο ασυνείδητο γέμισμα νευρωτικών αναγκών και απαιτήσεων.

Leave a Reply

Your email address will not be published.