Ἀπέναντι στήν τουρκική πρόκληση. Μέρος 1ο

Συμβιβασμός για να συνεχίζουν να το παίζουν αδιατάρακτα πολιτικοί

Μπλεγμένη στὴ μεγάλη γεωπολιτική δίνη ἀπὸ τὴν Οὐκρανία ὣς τὴ Μέση Ἀνατολή –δὲν τῆς ἔφταναν ὅλα τ’ ἄλλα– ἡ Ἑλλάδα καλεῖται νὰ ἀντιμετωπίσει τὴν ἄνευ προηγουμένου τουρκικὴ προκλητικότητα. Τούτη τὴν περίοδο ἡ αἰχμὴ εἶναι τὰ γεωτρύπανα στὴν Κύπρο, ἀλλὰ εἶναι σαφὲς ὅτι ἡ Τουρκία κλιμακώνει δυναμικὰ τὶς διεκδικήσεις της σὲ ὅλο τὸ μῆκος τῶν δυτικῶν της συνόρων, Θράκη-Αἰγαῖο-Κύπρος. Δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορὰ ποὺ συμβαίνει κάτι τέτοιο· τώρα ὅμως τὰ πράγματα εἶναι πολὺ χειρότερα ἀπὸ παλαιότερες περιπτώσεις, ὅπως π.χ. τὸ 1976 και τὸ 1986-87 μὲ τὸ Χόρα (μετέπειτα Σισμίκ), ἢ τὸ 1996 μὲ τὰ Ἴμια.

Κατ’ ἀρχὰς μιλᾶμε γιὰ μιὰν ἄλλη Τουρκία, μὲ ἄλλο διεθνὲς μέγεθος, τόσο ἀπὸ ἄποψη ἰσχύος ὅσο καὶ ἀπὸ ἄποψη ἐπιδιώξεων. Μπορεῖ ἡ ἐπέκταση πρὸς τὴ Δύση (περνώντας διὰ τῆς Ἑλλάδος) νὰ ἦταν σταθερὸς στόχος τοῦ κεμαλικοῦ κράτους ἐδῶ καὶ ἑκατὸ χρόνια, ὅμως τὸ νεο-οθωμανικὸ ὅραμα τοῦ Ἐρντογὰν ἐντάσσει τὸν στόχο αὐτὸν σὲ μιὰ πολὺ πιὸ φιλόδοξη στρατηγική, ποὺ ἀποσκοπεῖ στὴ μετατροπή τῆς Τουρκίας σὲ μεγάλη δύναμη, ὄχι ἁπλῶς περιφερειακῆς ἀλλὰ παγκόσμιας ἐμβέλειας. Τὸ λέω αυτὸ σὲ ἀντίθεση πρὸς τὶς κρίσεις πολλῶν σχολιαστῶν ποὺ θεωροῦν ὅτι οἱ δηλώσεις καὶ οἱ ἐνέργειες τοῦ Τούρκου προέδρου εἶναι λεονταρισμοὶ γιὰ ἐσωτερικὴ κατανάλωση ἢ ἀκόμα καὶ πράξεις παράφρονα, πού, εἴτε ἔτσι είτε ἀλλιῶς, θὰ ὑποχρεωθεῖ τελικὰ νὰ τὶς μετριάσει, ὑποκύπτοντας, ὑποτίθεται, στοὺς  συσχετισμοὺς ὅπως αὐτοὶ τοὺς ἀντιλαμβάνονται. Ὄντας τυφλὰ δυτικοκεντρικοὶ δὲν καταλαβαίνουν πὼς ὁ νεο-οθωμανισμὸς δὲν εἶναι οὔτε πολιτικάντικη ρητορική, οὔτε κάποια ἀνορθολογικὴ νοσταλγία τῶν παλαιῶν ὀθωμανικῶν μεγαλείων. Ἐκφράζει τὴν πραγματικὴ δυναμικὴ μιᾶς σύγχρονης τουρκικῆς ἐλὶτ ποὺ συναισθάνεται τὴν πολυεπίπεδη παρακμὴ τοῦ δυτικοῦ κόσμου, καὶ ἔχοντας πίστη στὶς δικές της δυνάμεις –αὐτὲς ποὺ προκύπτουν ἀπὸ τὴ σύνθεση τοῦ τουρκικοῦ-κεμαλικοῦ μὲ τὸ παραδοσιακὸ μουσουλμανικὸ πνεῦμα– θεωρεῖ πὼς ἔχει τὴν ἱστορικὴ εὐκαιρία νὰ διεκδικήσει μιὰ μεγάλη μερίδα στὴν παγκόσμια ἀνακατανομὴ ἰσχύος καὶ πλούτου ποὺ συντελεῖται αὐτὰ τὰ χρόνια.

Κανεὶς δὲν μπορεῖ νὰ προβλέψει τὴν κατάληξη τοῦ ὑπερφιλόδοξου αὐτοῦ ἐγχειρήματος, εἶναι ὅμως βέβαιο πὼς ὁ Ἐρντογὰν δὲν ἀστειεύεται. Παίζει τὸ παιχνίδι μὲ συνέπεια καὶ ἀποφασιστικότητα, κάνοντας μάλιστα κρίσιμες τομὲς καὶ τροποποιήσεις στὴν τακτικὴ καὶ τὶς συμμαχίες του, καὶ ἀναλαμβάνοντας σοβαρὰ ρίσκα ὅποτε τὸ κρίνει. Καὶ βέβαια, θὰ τὸ πάει μέχρι τέλους. Σὲ καμιὰ περίπτωση δὲν εἶναι διατεθειμένος νὰ ἀποσυρθεῖ εἰρηνικά, ὑπακούοντας φερ’ εἰπεῖν στοὺς κανόνες τοῦ κοινοβουλευτισμοῦ. Καὶ ἂν τελικὰ χάσει δὲν θὰ χάσει ἀναίμακτα, οὔτε χωρὶς κόστος γιὰ τοὺς ἀντιπάλους του. Θὰ πάρει πολλοὺς μαζί του.

Ἀλλὰ καὶ ἡ Ἑλλάδα εἶναι ἄλλη ἀπ’ αὐτὴ τοῦ 80 καὶ τοῦ 90, πρὸς τὴν ἀνάποδη –ἐννοεῖται– κατεύθυνση: μὲ διαλυμένη τὴν κοινωνία καὶ καταρρακωμένη κάθε ἔννοια κυριαρχίας.  Ἀσφαλῶς τὸ ἑλληνικὸ κράτος ἦταν ἐξαρτημένο καὶ διεφθαρμένο ἀπὸ τὴν ἵδρυσή του, ὅπως καὶ ἡ ἄρχουσα τάξη του – καθρέπτης καὶ προέκταση τὸ ἕνα τοῦ ἄλλου. Ὑπάρχει ὅμως διαβάθμιση. Ἄλλο ἡ ἐν γένει ἐξάρτηση ἢ ἡ παρακμὴ τῶν τελευταίων πρὸ μνημονίου δεκαετιῶν, καὶ ἄλλο ἡ κατάσταση τοῦ χρεοκοπημένου προτεκτοράτου ποὺ βιώνουμε σήμερα. Εἶναι ἀπὸ τὶς περιπτώσεις ποὺ ἡ διαφορὰ ποσότητας συνιστᾶ ἄλλη ποιότητα. Ἂν στὸ παρελθὸν ὑπῆρχε μιὰ κρούστα εὐμάρειας καὶ ἰσχύος ποὺ κάλυπτε τὴν πνευματικὴ σαπίλα, τώρα ἡ χώρα μας βρίσκεται στὴν κατάσταση κατάρρευσης καὶ ἀνοικτῆς ἀποικιοποίησης ποὺ ὅλοι γνωρίζουμε, ἀπολύτως ἀδύναμη νὰ χαράξει κάποιου εἶδους εθνικὴ πολιτικὴ ἐπὶ τῆ βάσει δικῶν της συμφερόντων καὶ ἐπιδιώξεων.

Γι’ αὐτὸ καὶ σύσσωμο τὸ πολιτικὸ σύστημα καὶ ὅλες οἱ πτέρυγες τῆς ἐγχώριας ἐλὶτ εὐθυγραμμίζονται στὴ δῆθεν ρεαλιστικὴ τακτικὴ “κατευνασμοῦ τοῦ θηρίου”, ποντάροντας ὅλα τους τὰ χαρτιὰ στὴ βοήθεια τῶν δυτικῶν “συμμάχων”. Θέλουν νὰ πιστεύουν πὼς ὁ ἄξονας Ἑλλάδα-Κύπρος-Ἰσραὴλ θέτει κατὰ κάποιο τρόπο τὴ χώρα μας ὑπὸ τὴν ὑψηλὴ προστασία τῶν ΗΠΑ καὶ τῆς ΕΕ. Καὶ ἀγνοοῦν προφανῶς ἢ παραβλέπουν τὸ πικρὸ μάθημα τῆς μικρασιατικῆς καταστροφῆς· ὅτι δηλαδὴ ἡ Ἑλλάδα καὶ τὰ ἑλληνικὰ “δίκαια” εἶναι τὸ πρῶτο πράγμα ποὺ οἱ ἰσχυροὶ τῆς Δύσεως θὰ θυσιάσουν γιὰ νὰ ξανακερδίσουν τὸν πολυπόθητο “ἐπιτήδειο οὐδέτερο” ὅταν ἡ σκόνη καθίσει καὶ ἔρθει ἡ ὥρα τῆς μοιρασιᾶς.  Καὶ τὸ ἐρώτημα εἶναι τί δυνατότητες ἄμυνας ἔχει ἡ ἑλληνικὴ πλευρὰ ἀπέναντι στὴν τουρκικὴ ἀπειλή. Σ.γ.:ΚΑΝΕΝΑ!

Φοβᾶμαι ὅτι στὸ δεδομένο πλαίσιο τῆς γεωπολιτικῆς σκακιέρας τὰ περιθώρια εἶναι σχεδὸν μηδενικά. Τὸ τραγικὸ στὴ φύση του δίλημμα τὸ εἶχε περιγράψει μὲ συγκλονιστικὴ ἀκρίβεια ἐδῶ καὶ δύο δεκαετίες ὁ Π. Κονδύλης λέγοντας πὼς «εἰρήνη σημαίνει γιὰ τὴν Ἑλλάδα δορυφοροποίηση» καὶ «πόλεμος σημαίνει συντριβή» (βλ. ἐπίμετρο στὸ “Θεωρία τοῦ Πολέμου”, Θεμέλιο, 1997). Παρ’ ὅλη ὅμως τὴ διαγνωστικὴ διαύγειά του, γνώμη μου εἶναι πὼς ἡ διέξοδος πρέπει νὰ ἀναζητηθεῖ στὴν ἀντίθετη κατεύθυνση ἀπ’ αὐτὴ στὴν ὁποία τὴν ἀναζητοῦσε ὁ Κονδύλης. Ὄχι δηλαδὴ μὲ ὅρους ἰσχύος, ἀλλὰ μὲ ὅρους πνευματικούς. Μὴ παραβλέποντας τὴ γεωπολιτικὴ –πῶς θὰ μπορούσαμε ἄλλωστε– θὰ πρέπει νὰ ἐπιζητήσουμε πρωτίστως ἐκεῖνο τὸ εἶδος δυνάμεως ποὺ τελειοῦται ἐν ἀσθενείᾳ (Β΄ Κορ. 12.9), καὶ ποὺ ἔχει ἐπιτρέψει στὸν ἐκχριστιανισμένο Ἑλληνισμὸ νὰ ἐπιζεῖ ἐπὶ χιλιετίες παρὰ τὶς στρατηγικές του ἦττες. … Ἀλλὰ θὰ ἐπ’ αυτοῦ, σὺν Θεῶ, στὸ συνεχίσουμε στό ἑπόμενο.

Έγραψε ο Βασίλης Ξυδιάς στο Αντίφωνο 9/12/2019

Leave a Reply

Your email address will not be published.