Αιώνες τώρα οι άνθρωποι ψάχνουν να βρουν την πραγματική έννοια της ευτυχίας. Φιλόσοφοι, λόγιοι, ψυχαναλυτές, συγγραφείς και άνθρωποι των γραμμάτων, έχουν δώσει πολλούς ορισμούς.
Πετώντας στα ουράνια από ευτυχία
Η έννοια της «ευτυχίας» είναι τόσο διφορούμενη, κυμαινόμενη, εύθραυστη και αμφισβητήσιμη, ώστε φαίνεται να ξεπερνάει και όλους όσους προαναφέραμε όχι μόνο σαν ορισμός αλλά πολύ περισσότερο σαν εμπράγματη εφαρμογή. Λογικό είναι να καταλήγουν οι περισσότεροι στο συμπέρασμα βρείτε αυτό που σας ταιριάζει και …ταυτιστείτε ελεύθερα!
Αναρωτιόμαστε όμως αν η ευτυχία είναι μια μορφή έκστασης, χαράς, ενθουσιασμού, υπεράνω της αναμενόμενης σωματικής, ψυχικής και πνευματικής ικανοποίησης, γιατί να μην μπορεί να βιωθεί από όλους; Ιδιαίτερα αν γίνεται να βιώσουμε στον ύψιστο βαθμό ευχαρίστησης κάτι από όλα όσα θα περιγράψουμε πιο κάτω.
Αν είναι κατορθωτό αυτό…
Ας ακούσουμε σοφούς ορισμούς και στο τέλος καλόν είναι να καταλήξουμε σε ένα ομόφωνο συμπέρασμα…
«Δεν έχουμε το δικαίωμα να ζητάμε την ευτυχία, αν δεν τη δημιουργήσουμε, καθώς δεν έχουμε το δικαίωμα να ξοδεύουμε χρήματα που δεν τα κερδίσαμε με την προσπάθειά μας.» Ο Τζωρτζ Μπέρναρντ Σω δίνει έμφαση σε ένα δημιούργημα που δίνει όταν ολοκληρωθεί, άφατη χαρά. Π.χ. Όπως νιώθει ένας φοιτητής της ιατρικής μετά από το τελευταίο μάθημα που έδωσε και πέρασε και από κει και στο εξής ξέρει ότι είναι επάξια πτυχιούχος ιατρός.
«Δεν υπάρχει αληθινή ευτυχία, παρά εκείνη που κανένας δεν τη γνωρίζει.» -Αλέξανδρος Δουμάς- Αντιφατική δήλωση, πώς να χαρείς για κάτι που είναι άπιαστο όνειρο και δεν το γνωρίζεις;
«Ευτυχισμένη ζωή δεν υπάρχει. Υπάρχουν μόνο ευτυχισμένες ημέρες.» Λέει ο Γκόντφριντ Λάιμπνιτς περιγράφοντας αυτό που υποστηρίζουν οι πιο πολλοί, πως η ευτυχία είναι σύντομη, μπορεί να κρατήσει από λίγες στιγμές, ώρες, έως ημέρες.
«Ευτυχία είναι να γνωρίζεις τα όριά της και να προσαρμόζεσαι σ’ αυτά.» κατά τον συγγραφέα Ρομέν Ρολάν. Διαφωνούμε πλήρως. Η ευτυχία δεν έχει όρια είναι το συναίσθημα της απειρίας, της συμπαντικής ευφορίας.
«Είναι αδύνατο στον ίδιο άνθρωπο να συγκεντρώνει στον εαυτό του όλα εκείνα που κάνουν την ευτυχία.» -Σόλων- υποθέτοντας πως είναι πολυπαραγοντική.
«Ευτυχισμένος είναι ο άνθρωπος που μπορεί να υποφέρει με ηρεμία και την ανώτατη και την κατώτατη μοίρα.» Ο Σενέκας φαίνεται να πιάνει κάποιες πτυχές της.
«Η ευτυχία δεν είναι προορισμένη για τους ανθρώπους, η αφθονία του πλούτου μπορεί να κάνει τον έναν πιο τυχερό από τον άλλο, αλλά ποτέ ευτυχή.» Ο Ευρυπίδης την τοποθετεί στον υλικό τομέα.
«Η ευτυχία είναι ένα πράγμα της ψυχής και όχι του σώματος. Η πηγή της βρίσκεται στην αφοσίωση και όχι στην ηδονή, στην αγάπη και όχι στην τέρψη» -Ανρί Λακορντέρ-
«Η ευτυχία, πολλές φορές, κοστίζει περισσότερο απ’ όσο αξίζει» -Τάκιτος- λογιστική έννοια της ευτυχίας, πόσο την πουλάς, την αγοράζω.
«Η πιο μεγάλη ευτυχία στη ζωή είναι αυτή που μας δίνει η αντίληψη πως μας αγαπούν.» Η ρομαντική έννοια της ευτυχίας κατά τον -Βίκτωρα Ουγκώ.
«Οι ευτυχισμένοι θα πρέπει να ξέρουν πως όσο πιο γεμάτο είναι ένα ποτήρι, τόσο πιο εύκολα χύνεται» διαφωνούμε πλήρως με την ποσοτική έννοιά της από τον Μάρκ Τουέιν. Όταν τη βιώνεις με τίποτα δεν την αφήνεις να χυθεί. Κι αν τη χάσεις για λίγο, είναι τόσο μοναδική που συνεχώς θα αναζητάς να την ξανανιώσεις.
«Όπως ένα χελιδόνι ή μια ωραία ημέρα δεν φέρνουν την άνοιξη, έτσι και μια ημέρα ή λίγος χρόνος δεν φέρνουν την ευτυχία σε κανέναν» Ο Αριστοτέλης μιλάει για αισθησιακού τύπου ομορφιά η οποία είναι καταδικασμένη να παρέλθει.
«Πολύ σπάνια συμβαίνει η ευτυχία να είναι τόσο ολοκληρωμένη και να μην φέρνει μαζί της έστω και ελάχιστη θλίψη» Μιγκουέλ Ντε Θερβάντες. Το πιάνει, η ευτυχία εμπεριέχει μέσα της μελαγχολία και κάποια θλίψη.
«Το να ζητούμε σ’ αυτόν τον κόσμο επίμονα την ευτυχία, θα πει πως κατεχόμαστε από το πνεύμα της επανάστασης. Γιατί, ποιο είναι το δικαίωμά μας στην ευτυχία;» Ο Ερρίκος Ίψεν ρηξικέλευθος αντιλαμβάνεται ότι μέσα της έχει το σπέρμα της επανάστασης, της μοναδικότητας, της ριζικής αλλαγής.
«Πάντοτε κάτι μας λείπει για να νιώσουμε ικανοποιημένοι και μόνο αν είσαι ικανοποιημένος μπορείς να απολαύσεις όσα έχεις. Γι’ αυτό μαθαίνουμε ότι η ευτυχία θα έρθει όταν ολοκληρώσουμε αυτό που μας λείπει. Κι επειδή πάντα κάτι λείπει, ξαναγυρίζουμε στην αρχή και δεν απολαμβάνουμε ποτέ τη ζωή.» Πρόταση του Χόρχε Μπουκάι να απολαμβάνεις αυτό που έχεις στο τώρα γιατί μόνο το τώρα έχεις στη διάθεσή σου.
«Ο πιο ευτυχισμένος -είτε βασιλιάς είτε χωριάτης- είναι αυτός που βρίσκει γαλήνη στο σπίτι του» δυστυχώς η γαλήνη όπως την περιγράφει ο Βόλφγκανγκ Γκαίτε είναι μια πολύ περιορισμένη συμβουλή. Δεν φτάνει για την ευτυχία, τα θέλει όλα.
«Ευτυχία δεν είναι να κάνεις αυτό που θέλεις, αλλά να μην κάνεις αυτό που δεν θέλεις» Ο Ζαν-Ζακ Ρουσσώ για να το λέει αυτό πιεζόταν και συγκρατιόταν από εξωτερικού τύπου (ίσως και εσωτερικού) πιέσεις και καταναγκασμούς.
«Ευτυχία δεν είναι να κάνεις πάντα αυτό που θέλεις, αλλά να θέλεις πάντα αυτό που κάνεις» Κατά τον Λέοντα Τολστόι αυτός επενδύει στην μερική ικανοποίηση.
«Αυτός που θέλει να είναι σταθερά ευτυχισμένος πρέπει να αλλάζει συχνά» διαλεκτικός, εξελικτικός ο Κομφούκιος, ενάντια στη σταθερότητα στο ίδιο και το ίδιο που σου δίνει μια αίσθηση ασφάλειας αλλά όχι έντονες συγκινήσεις.
«Αποφάσισα πολλές φορές να ασχοληθώ με τη μεταφυσική, αλλά με διέκοπτε η ευτυχία» –Jorge Luis Borges– Σίγουρα ψαχνόταν, μισοάγγιζε τη μεταφυσική έννοια της ευτυχίας.
«Αν έχετε μια ευγενική ψυχή, θα καταλάβετε μια μέρα πως η μόνη δυνατή ευτυχία είναι η προσφορά του εαυτού σας». Μοναδικός ο Γεώργιος Θεοτοκάς, λακωνικότατος, αλλά το είχε πιάσει.
«Αν στον κόσμο σήμερα υπήρχε ένας μεγάλος αριθμός ανθρώπων που επιθυμούσε τη δική του ευτυχία περισσότερο απ’ ό,τι επιθυμούσε τη δυστυχία των άλλων, σε μερικά χρόνια θα είχαμε έναν παράδεισο» ουτοπιστής με τον δικό του τρόπο ο φιλόσοφος Bertrand Russell.
«Αποφάσισα να είμαι ευτυχισμένος επειδή κάνει καλό στην υγεία» σαν να λέει ότι το χαρτί τουαλέτας προάγει την καθαριότητα. Σαρκαστικός, αντιπνευματικός, αντιμεταφυσικός, προσγειωτικός στην καθημερινή θλιβερή πραγματικότητα, ο Βολταίρος-
«Ευτυχία είναι να πηγαίνεις στο κρεβάτι σου κάθε βράδυ με ήσυχη συνείδηση» άρα έχοντας κάνει το καθήκον σου και αυτό που μπορούσες στην καθημερινή πράξη λέει ο Πάολο Κοέλιο.
«Έπρεπε να γεράσω, αγόρι μου, για να μάθω τι είναι ευτυχία. Τελικά ευτυχία είναι ένα ζευγάρι χέρια, δύο χέρια… Αυτά που θα σε αγκαλιάσουν, θα σε κρατήσουν, θα σε κοιμήσουν, θα σε περιποιηθούν, θα σου μαγειρέψουν, θα σε χαϊδέψουν και στο τέλος θα σου κλείσουν τα μάτια. Τα πολλά χέρια απλά σε κατσιάζουν… Χάσιμο χρόνου. Θα το δεις κι εσύ όσο μεγαλώνεις…», κάτι ήξερε ο αγχώδης, ο αέναος αναζητητής της ευτυχίας χωρίς να την αποκτήσει τελικά, Θανάσης Βέγγος.
«Η ευτυχία είναι πράγμα απλό και λιτοδίαιτο -ένα ποτήρι κρασί, ένα κάστανο, ένα φτωχικό μαγκαλάκι, η βουή της θάλασσας. Τίποτα άλλο.» Τι άλλο θα περίμενε κανείς από έναν προσγειωμένο, ρεαλιστή, πνευματικά συγκεχυμένο άνθρωπο σαν τον Nίκο Καζαντζάκης;
«Η ευτυχία μπορεί να υπάρξει μόνο μέσα στην αποδοχή» προφανώς αυτή την αποδοχή επιδίωκε στη ζωή του και στα μυθιστορήματα που έγραψε ο Τζώρτζ Όργουελ.
«Το μεγαλύτερο μυστικό της ευτυχίας είναι να τα πας καλά με τον εαυτό σου.» Πολύ περιορισμένος και ατομιστικός ο ορισμός του Φοντενέλ.
«Η πιο ευτυχισμένη ζωή είναι αυτή που μας δίνει περισσότερες ευκαιρίες για να κερδίσουμε τον αυτοσεβασμό μας». Ο Σάμουελ Τζόνσον την νιώθει στην προσφορά, τη δημιουργία, την ικανοποίηση που παίρνει κανείς όταν υπηρετεί τον άνθρωπο, την δυσκολία στην οποία βρίσκεται η προσπάθεια για αλλαγή του εγώ και δημιουργία.
«Οι ευτυχισμένοι άνθρωποι είναι αποτυχημένοι γιατί τα πάνε τόσο καλά με τον εαυτό τους, που δεν πολυσκοτίζονται». Η Αγκάθα Κρίστι μιλάει για υλικού τύπου ευφορία η οποία καθιστά τους ανθρώπους εγωιστές, ατομιστές, υλιστές, αδιάφορους για τον πλησίον. Αυτός αγαπητοί είναι ο ορισμός του του ευτυχισμένου υλιστή αστού.
Ευαγγελάτος Γεώργιος πάνω σε μια ιδέα από τον ιστοτόπο http://www.enallaktikos.gr/ar49447el-30-sofa-gnwmika-gia-tin-eytyxia.html στις 20.02.2018
Πρόσφατα Σχόλια