«Μαθήματα» από τον τραπεζίτη των φτωχών

Το πρόβλημα δεν είναι οι άνθρωποι, αλλά τα συστήματα. Αυτό είναι το συμπέρασμα στο οποίο κατέληξε ο «τραπεζίτης των φτωχών» Μοχάμεντ Γιουνούς, μετά την τελευταία κρίση που προκάλεσαν τα στεγαστικά δάνεια μειωμένης εξασφάλισης (subprimes).

«Εμείς δουλεύουμε με τους πιο φτωχούς ανθρώπους του κόσμου και το 99% μας επιστρέφει κανονικά τα χρήματά μας» είπε ο νομπελίστας οικονομολόγος σε ομιλία του που έκανε στην Αθήνα στο πλαίσιο της συμμετοχής του στο συνέδριο της EFQM. Και ο κ. Γιουνούς ξέρει καλά τι λέει, καθώς ο ίδιος έχει διακριθεί επειδή έχει δανείσει 7,5 εκατ. από τις πιο φτωχές γυναίκες του κόσμου στην πατρίδα του το Μπαγκλαντές, αυτές που καμία τράπεζα στον κόσμο δεν θα ήθελε ποτέ να δανείσει πιστεύοντας ότι δεν θα πάρει ποτέ πίσω τα χρήματά της.

Ο κ. Γιουνούς συνέλαβε και εφήρμοσε την ιδέα των «μικροδανείων», δηλαδή του δανεισμού πάρα πολύ μικρών ποσών σε εξαιρετικά φτωχούς ανθρώπους που δεν έχουν καμία δυνατότητα πρόσβασης σε κανονικό δανεισμό. Το 1976 διαπίστωσε ότι δανείζοντας σε 42 ανθρώπους μόλις 27 δολάρια συνολικά μπόρεσε να αλλάξει δραστικά τη ζωή τους. Επειτα από διάφορες προσπάθειες ίδρυσε το 1983 την Grameen Bank (σημαίνει «Τράπεζα του χωριού») στην οποία μέτοχοι είναι οι ίδιοι οι δανειολήπτες όταν μετατρέπονται σε μικροκαταθέτες. Πρόκειται γι’ αυτό που ο ίδιος ονομάζει μοντέλο της «κοινωνικής επιχείρησης».

Η συντριπτική πλειονότητα (97%) των δανειοληπτών της Grameen Bank είναι γυναίκες γιατί, όπως εξηγεί ο κ. Γιουνούς, διαχειρίζονται καλύτερα τα χρήματα αλλά και βιάζονται να ξεφύγουν από τη φτώχεια, την οποία φαίνεται ότι οι άνδρες δέχονται πιο μοιρολατρικά. Και στην αρχή οι ίδιες δεν ήθελαν καν να αγγίξουν χρήματα λόγω των αυστηρών παραδοσιακών ηθών που άφηνε όλες τις σχέσεις με τον κόσμο έξω από το σπίτι στους άνδρες. Το 64% όσων πήραν δάνειο από την Grameen Bank, περηφανεύεται ο κ. Γιουνούς, έχει καταφέρει να ξεπεράσει το όριο της φτώχειας.

Φυσικά ένα μοντέλο που στηρίζεται στη χειραφέτηση των ανθρώπων, και δη των γυναικών, μπορεί να έχει προκαλέσει παγκόσμιο θαυμασμό και να έφερε το νομπέλ Ειρήνης 2006 αλλά του έχει δημιουργήσει και αρκετούς εχθρούς, όπως παραδέχεται ο ίδιος. Οι θρησκευόμενοι θεώρησαν αντιισλαμικό να δανείζονται και να στήνουν μικροεπιχειρήσεις οι γυναίκες, οι αριστεροί ότι φέρνει τον αμερικανικό καπιταλισμό και απομακρύνει την επανάσταση, οι δεξιοί ότι είναι κομμουνιστής και ξεσηκώνει τον κόσμο, οι πανεπιστημιακοί οικονομολόγοι ότι είναι αντιαναπτυξιακός και πάει λέγοντας.

«Διάσημο» στη Δύση τον έκανε ο Μπιλ Κλίντον καθώς ήθελε να αντιγράψει το μοντέλο για την πολιτεία του Αρκάνσας, όταν ήταν εκεί κυβερνήτης πριν από το 1992. Η σημερινή κρίση των subprime δείχνει ότι ίσως τελικά δεν ήταν κακή ιδέα.

Ποιος είναι

Ο Μοχάμεντ Γιουνούς είναι γνωστός ως «ο τραπεζίτης των φτωχών» και τιμήθηκε -μαζί με την τράπεζα Grameen Bank, που ίδρυσε ο ίδιος – με το βραβείο Νομπέλ Ειρήνης το 2006 για «τις προσπάθειές τους να δημιουργήσουν οικονομική και κοινωνική ανάπτυξη από τα κάτω».

Ο κ. Γιουνούς γεννήθηκε στις 28 Ιουνίου 1940 στο Μπαγκλαντές (τότε μέρος των Βρετανικών Ινδιών). Σπούδασε οικονομικά στο Πανεπιστήμιο της Ντάκας (σημερινή πρωτεύουσα του Μπαγκλαντές) σε προπτυχιακό (1960) και μεταπτυχιακό επίπεδο (1961). Το 1969 ολοκλήρωσε τη διδακτορική του διατριβή στο Πανεπιστήμιο Vanderbilt των ΗΠΑ και στη συνέχεια δίδαξε στο Middle Tennessee State University στην ίδια χώρα.

Επέστρεψε στο Μπαγκλαντές μόλις απέκτησε την ανεξαρτησία του από το Πακιστάν (1971) και εργάστηκε στην κρατική Επιτροπή Σχεδιασμού και αλλού. Συνέλαβε την ιδέα για τα «μικροδάνεια» προς πολύ φτωχούς ανθρώπους το 1976. Το 1983 δημιούργησε την Grameen Bank, που κάνει αυτήν ακριβώς τη δουλειά σε συστηματική βάση.

ΠΗΓΗ:https://www.kathimerini.gr/economy/business/300162/mathimata-apo-ton-trapeziti-ton-ftochon/

Leave a Reply

Your email address will not be published.