Μάθημα 3ο: Χρηματοδοτικά Εργαλεία
Όταν συναλλασσόμενα με πιστώσεις επί της ουσίας υπογραφούμε ένα χαρτί στο όποιο υποσχόμαστε ότι θα πληρώσουμε το ποσό που χρωστάμε Ε, συν ένα ποσό Ε(1+i), όπου Ε το ποσό που χρωστάμε, συν i το επιτόκιο, το όποιο εκφράζει τον κίνδυνο να μην εκπληρώσουμε την υπόσχεση να πληρώσουμε ότι χρωστάμε. Αυτή η υποσχετική με τον κατάλληλο τύπο γίνεται πια ένα χρηματοδοτικό εργαλείο και ας το ονομάσουμε τώρα γραμμάτιο ή υποσχετική αποπληρωμής. Αν εγώ λοιπόν εκδώσω ένα γραμμάτιο αυτομάτως έχω μια χρηματική υποχρέωση σε σένα που το αποδέχτηκες, ενώ εσύ έχεις ένα χρηματικό περιουσιακό στοιχείο. Αν αυτό γίνεται αποδεκτό λόγω εμπιστοσύνης τότε μπορείς να συναλλάσσεσαι χωρίς να έχεις καθόλου χρήματα.
Ερώτηση: Κατά συνέπεια μπορούμε να πούμε ότι αυτό είναι χρήμα και με την έκδοση των γραμματίων ουσιαστικά δημιουργούμε χρήμα.
Απάντηση: Όχι, κατηγορηματικά όχι. Είναι μια πίστωση, χρήμα δεν δημιουργείται. Στην λήξη της κάθε πίστωση θα πρέπει να εξοφληθεί με πραγματικό χρήμα. Άρα δεν είναι χρήμα.
Σύνοψης: Η πίστωση δεν είναι χρήμα, η δημιουργία πιστώσεων δεν συμπίπτει με την δημιουργία χρήματος, άλλα η πίστωση είναι ένα χρηματοδοτικό εργαλείο που κάτι κάνουμε με αυτό, όπως με όλα τα εργαλεία.
Μάθημα 4ο: Το σύστημα πληρωμών
Τις τράπεζες, πέραν των άλλων που θα πούμε πιο κάτω, οι άνθρωποι τις δημιούργησαν για να μπορούν να διακανονίζουν τις πληρωμές τους και τις πιστώσεις τους, μέσα από τους λογαριασμούς που ανοίγουν σε αυτές. Οι λογαριασμοί είναι αριθμοί καταχωρημένοι σε ηλεκτρονικές σελίδες. Εάν καταθέσετε στην Τράπεζα 100 ευρώ σε φυσικό χρήμα, σε χαρτονομίσματα, τότε ο λογαριασμός σας έχει αυξηθεί κατά 100 ευρώ, και παίρνετε και ένα αποδεικτικό από την τράπεζα ότι έχετε στη διάθεση σας ένα χρηματικό περιουσιακό στοιχείο αξίας 100 ευρώ. Η τράπεζα ταυτοχρόνως απέκτησε 100 ευρώ ενώ ταυτόχρονα έχει μια υποχρέωση προς εσάς αξίας 100 ευρώ. Όλα είναι σε ισορροπία. Αν η Γιώτα και ο Λευτέρης έχουν στην ίδια τράπεζα λογαριασμούς, και η Γιώτα χρεωστάει στον Λευτέρη 50 ευρώ, τότε με διαταγή της Γιώτας τοποθετούνται 50 ευρώ στο λογαριασμό του Λευτέρη. Της Γιώτας ο λογαριασμός μειώθηκε κατά 50 ευρώ, του Λευτέρη αυξήθηκε κατά 50 ευρώ, ενώ για την τράπεζα συνολικά δεν άλλαξε τίποτα. Αν η Γιώτα έχει τον λογαριασμό της στην Εθνική Τράπεζα και ο Λευτέρης στην Τράπεζα Πειραιώς, τότε η Εθνική στέλνει στην Πειραιώς τα 50 ευρώ της Γιώτας με την εντολή να κατατεθούν στο Λογαριασμού του Λευτέρη. Τι έγινε εδώ; Για τις δυο τράπεζες σαν σύνολο δεν έγινε τίποτα, όσα χρήματα είχαν έχουν, είναι σε ισορροπία, απλά η Εθνική έχει λιγότερα χρήματα κατά 50 ευρώ, ενώ η Πειραιώς έχει 50 ευρώ παραπάνω. Για να κάνει αυτή την μεταφορά η Εθνική στην Πειραιώς, που ονομάζεται ενδοτραπεζική συναλλαγή-μεταφορά, θα έπρεπε να έχει στα χρηματοκιβώτια της 50 ευρώ. Αυτό, να το θυμόμαστε, ονομάζεται ρευστότητα.
Ερώτηση: Το χρήμα από πού έρχεται;
Απάντηση: Αύριο μπαίνουμε στην τελική ευθεία για να το μάθουμε!
Σύνοψης: Για να γίνει μια διατραπεζική μεταφορά χρημάτων οπωσδήποτε η Τράπεζα πρέπει να έχει κάποια ρευστότητα, δηλαδή φυσικό χρήμα, χαρτονομίσματα και κέρματα.
Μάθημα 5ο: Το Τραπεζικό Σύστημα
Στο προηγούμενο μάθημα λόγω παραδείγματος σας είπα ότι υπάρχουν δυο τράπεζες. Φυσικά δεν υπάρχουν δυο αλλά παρά πολλές και όλες μαζί συνθέτουν το τραπεζικό σύστημα σε κάθε χώρα. Χτες είπαμε πως οι τράπεζες έχουν οργανώσει το σύστημα πληρωμών. Αλλά δεν κάνουν μόνον αυτό οι τράπεζες, κάνουν και ακόμα περισσότερα, και ένα από τα πολλά που κάνουν, και το οποίο αγαπούν παρά πολύ να κάνουν, είναι να δανείζουν λεφτά. Θα θυμόμαστε που λέγαμε προχθές για τις πιστώσεις που δίνουμε μεταξύ μας αν έχουμε εμπιστοσύνη ο ένας στον άλλον. Ε, αυτό κυρίως κάνουν οι τράπεζες, δίνουν πιστώσεις που στην κοινή γλώσσα λέγεται ‘οι τράπεζες δίνουν δάνεια’ ή ‘ανοίγουν πιστώσεις’.
Ερώτηση: Πως δίνουν δάνεια δηλαδή, τι παίρνουν για να δώσουν δάνεια
Απάντηση: Μα το είπαμε. Οι Τράπεζες δίνουν δάνειο μα βάση την εμπιστοσύνη που έχουν σε κάποιον που ζητά δάνειο. Εκτιμούν το γραμμάτιο που δίνει κάποιος που λέγαμε πριν, ή αλλιώς εξασφάλιση, και με βάση αυτό και το επιτόκιο δίνουν το δάνειο. Όταν οι τράπεζες πάρουν το γραμμάτιο από τον πελάτη τους, εκδίδουν το δάνειο που σημαίνει ότι ο πελάτης έχει ένα λογαριασμό στις υποχρεώσεις τις τράπεζας ίσο με το ποσό του δανείου, δηλαδή έχει ένα χρηματικό περιουσιακό στοιχείο ίσο με το δάνειο και η τράπεζα έχει ένα περιουσιακό στοιχείο αξίωσης από τον πελάτη της ίσο με το ποσό του δανείου. Με άλλα λόγια όσα γραμμάτια-υποσχετικές δέχεται η τράπεζα τόσο πιο πολλά δάνεια μπορεί να εκδώσει. Όλα σε ισορροπία.
Ερώτηση: Ας υποθέσουμε ότι η Τράπεζα Α εκδίδει παρά πολλά δάνεια ή πιστώσεις, ταυτόχρονα θα πρέπει να έχει και τόση ποσότητα φυσικού χρήματος για να ικανοποιεί τις υποχρεώσεις της στους πελάτες που πήραν τα δάνεια. Έχει τόσα πολλά φυσικά χρήματα και αν έχει πως τα βρήκε;
Απάντηση: Ναι, ας υποθέσουμε ότι η Γιώτα έχει πάρει ένα δάνειο από την τράπεζα Α και χρωστά λεφτά στο φίλο της τον Λευτέρη. Η τράπεζα Α θα πρέπει να μεταφέρει φυσικά χρήματα στην τράπεζα Β στην όποια έχει λογαριασμό ο Λευτέρης. Αν η Τράπεζα Α δεν έχει αυτό το φυσικό χρήμα να το μεταφέρει, τότε και αυτή θα πάει σε μια άλλη τράπεζα, την Β ή την Γ, θα δώσει μια υποσχετική, όπως όλοι έτσι κάνουν για να δανειστούν, και έτσι ώστε να καταστεί δυνατή η μεταφορά των χρημάτων της Γιώτας στο λογαριασμό του Λευτέρη στην Τράπεζα Β. Η αγορά απ όπου η τράπεζα Α δανείζεται ονομάζεται Διατραπεζική Αγορά Χρήματος.
Ερώτηση: Τι γίνεται αν η τράπεζα Α συνεχώς δανείζεται από την διατραπεζική αγορά;
Απάντηση: Φυσικά αν δανείζεται συνεχώς, θα δανείζεται με αυξανόμενα επιτόκια έως την στιγμή που θα απολέσει την εμπιστοσύνη της Διατραπεζικής Αγοράς και η τράπεζα θα βρεθεί σε κρίση ρευστότητας, με κίνδυνο να διακόψει της εργασίες της, ενώ οι άνθρωποι θα έχουν χάσει τις καταθέσεις τους.
Ερώτηση: Αν μια τράπεζα έχει δώσει κάποιο δάνειο και αυτό δεν αποπληρώνεται καθόλου τότε τι γίνεται.
Απάντηση: Τότε η τράπεζα θα πρέπει να έχει επαρκή κεφάλαια και να καλύψει από μόνη της αυτό το δάνειο. Αν δεν έχει τότε η Τράπεζα θα πρέπει να σταματήσει τις εργασίες της.
Ερώτηση: Άρα η διαχείριση του κίνδυνου είναι σημαντική όχι μόνο για μια τράπεζα αλλά για το σύνολο του τραπεζικού συστήματος, δεν συγχωρείται ολιγωρία και ανευθυνότητα σε αυτή την δουλειά.
Απάντηση: Βεβαίως έτσι θα πρέπει να είναι, γιατί η κρίση ρευστότητας και η κρίση από την μη επάρκεια ιδίων κεφαλαίων διαλύει όχι μόνο την αγορά χρήματος αλλά και την πραγματική οικονομία, αλλά γι αυτό λίγο αργότερα. Με άλλα λόγια όταν μια τράπεζα δώσει ένα δάνειο αυτομάτως πρέπει να βρει πραγματικό χρήμα για να ικανοποιήσει την ζήτηση αυτού που πήρε το δάνειο. Από την άλλη για να προσελκύει πραγματικό ρευστό στα χρηματοκιβώτια της, θα πρέπει να δίνει κάποιο τόκο σε κάθε κατάθεση αποταμίευσης στην τράπεζα. Παράλληλα θα πρέπει και πάλι να έχει ρευστότητα για να αντιμετωπίσει την ανάληψη αυτών των αποταμιεύσεων από την τράπεζα. Άρα οι κίνδυνοι που εγκυμονούντα από καταθέσεις αποταμιεύσεων, από λογαριασμούς καταθέσεων εκ δανεισμού και από μη αποπληρωμή δανείων θα πρέπει να αντιμετωπίζονται με βάση την διατήρηση της ρευστότητας, με άλλα λόγια οι υποχρεώσεις της τράπεζας να συμπίπτουν με τα διαθέσιμα της τράπεζας με την λήξη των εργασιών της ημέρας.
Ερώτηση: Κατά συνέπεια οι τράπεζες πρώτα δανείζουν και μετά βρίσκουν το χρήμα που απαιτείται να διαχειριστούν τα δάνεια και τις καταθέσεις και επίσης δεν είναι σωστό να λέμε ότι πρώτα οι τράπεζες δέχονται καταθέσεις-αποταμιεύσεις και μετά συνάπτουν δάνεια. Γίνεται ακριβώς το αντίθετο. Το κατάλαβα καλά;
Απάντηση: Ναι ακριβώς έτσι είναι. Πρώτα οι τράπεζες δανείζουν και μετά ζητούν αποταμιεύσεις, πραγματικό χρήμα, για να διαχειριστούν τα δάνεια.
Ερώτηση: Και πως γνωρίζουν οι τράπεζες ότι πράγματι θα δημιουργηθούν αποταμιεύσεις και μετά να τις αναζητήσουν;
Απάντηση: Είπαμε πριν, ότι η Γιώτα πήρε ένα δάνειο, και έδωσε διαταγή στην τράπεζα της Α, να μειώσει τον λογαριασμό καταθέσεων εκ του δανείου της κατά ένα ποσό, και να το μεταφέρει στην τράπεζα Β, στο λογαριασμό του Λευτέρη. Συνεπώς οι αποταμιεύσεις του Λευτέρη θα αυξηθούν κατά αυτό το ποσό, λόγω του δανείου της Γιώτας. Άρα η αποταμίευση ακολούθησε τον δανεισμό. Αν η Γιώτα δεν ξόδευε χρήματα από τον λογαριασμό του δάνειου της, δεν θα υπήρχε πρόβλημα, όπως δεν θα υπήρχε πάλι, αν ο Λευτέρης είχε λογαριασμό στην Τράπεζα Α παρά στην Β. Άλλα αν ο Λευτέρης ζητούσε από την Γιώτα πραγματικό χρήμα, τότε η Γιώτα θα έπρεπε να πάει στην Τράπεζα Α, να ζητήσει πραγματικό χρήμα και η Τράπεζα θα της το έδινε μειώνοντας την ρευστότητα της. Αυτό το πραγματικό χρήμα η Γιώτα θα το έδινε στον Λευτέρη, ο οποίος θα μπορούσε να το διακρατήσει.
Ερώτηση: Από πού προέρχεται η ρευστότητα της Τράπεζας Α;
Απάντηση: Από αυτούς που κατέθεσαν πριν η Γιώτα ζητήσει πραγματικό χρήμα.
Ερώτηση: Αν η Τράπεζα Α δεν είχε αρκετή ρευστότητα τι θα γίνει;
Απάντηση: Θα δανειστεί από κάποια άλλη Τράπεζα ή από την Διατραπεζική Αγορά;
Ερώτηση: Και αν η Διατραπεζική Αγορά δεν είχε επαρκή ρευστότητα;
Απάντηση: Αυτό σημαίνει ότι ο καθένας επιθυμεί να κρατά το πραγματικό χρήμα σπίτι του παρά να το έχει στην Τράπεζα. Επειδή οι πιστώσεις-δάνεια είναι παρά πολύ μεγαλύτερα από το πραγματικό χρήμα τότε το τραπεζικό σύστημα μπορεί να καταρρεύσει. Αυτό οδηγεί σε συρρίκνωση της οικονομίας σε αύξηση της ανεργίας και σε κρίση. Για να ανατραπεί αυτή η κατάσταση κάποιος θα πρέπει το σύστημα να το στηρίξει.
Σύνοψη: Οι τράπεζες πρώτα δίνουν δάνεια και μετά αναζητούν το πραγματικό χρήμα για να διαχειριστούν τα δάνεια τους. Αυτό στην οικονομία έχει διατυπωθεί με την πρόταση οι επενδύσεις είναι αυτές που δημιουργούν αποταμιεύσεις παρά το αντίθετο που δυστυχώς έτσι διδάσκουν τα παιδιά στα Πανεπιστήμια και αυτό ακόμα πιστεύουν τραπεζίτες άλλα και οι νεοφιλελεύθεροι του ευρώ. Ακόμα μάθαμε σήμερα ότι χωρίς την δαπάνη του χρήματος η οικονομία συρρικνώνεται. Άρα το χρήμα παίζει ρολό στην οικονομία, δεν ανταλλάσσουμε απλώς προϊόντα με αυτό.
Μάθημα 6ο: Το πραγματικό Χρήμα και η Κεντρική Τράπεζα
Ερώτηση: Από πού προέρχεται το χρήμα;
Απάντηση: Από το Κράτος, και μόνον από αυτό. Μόνο το Κράτος μπορεί να δημιουργήσει χρήμα, αυτό που λέμε φυσικό χρήμα, το τυπωμένο χρήμα και τα κέρματα. Η κυβέρνηση είναι αυτή που δίνει το χρήμα στην οικονομία αγοράζοντας από αυτή αγαθά και υπηρεσίες ή απλά δίνοντας στους πολίτες χρήμα. Οτιδήποτε έχει σχέση με το χρήμα, αυτό το διαχειρίζεται η Κεντρική Τράπεζα της Χώρας, που για λόγους απλοποίησης εδώ, χωρίς να χάνουμε τίποτα από την ουσία του θέματος, την ταυτίζω με το Υπουργείο Οικονομικών, αφού η Κυβέρνηση είναι αυτή που αποφασίζει τελικά. Η Κεντρική Τράπεζα είναι υπό τον απολυτό κρατικό έλεγχο.
Ας δούμε πρώτα πως λειτουργεί το Τραπεζικό Σύστημα, αν προσθέσουμε και την Κεντρική Τράπεζα στην εικόνα που μέχρι τώρα σκιαγραφήσαμε. Οι υπόλοιπες Τράπεζες που αναφέραμε πριν, μπορεί να είναι κρατικές ή ιδιωτικές ή να έχουν και άλλη ιδιοκτησιακή μορφή, όλες όμως λειτουργούν με βάση τους κανονισμούς της Κεντρικής Τράπεζας και όλες έχουν λογαριασμό στην Κεντρική Τράπεζα, εφ εξής ΚΤ, που ονομάζεται Λογαριασμός Εκκαθάρισης Συναλλαγών, εφ εξής ΛΕΣ, στα αγγλικά exchange settlement account.
Αν μια τράπεζα καταθέσει πραγματικό χρήμα στο λογαριασμό της στην ΚΤ, τότε ο λογαριασμός της ΛΕΣ αυξάνεται, και αν η τράπεζα τραβήξει χρήματα τότε ο ΛΕΣ της μειώνεται. Αν η τράπεζα Α θέλει να μεταφέρει χρήματα στην τράπεζα Β ή και το αντίθετο αυτό γίνεται μέσω της ΚΤ και των ΛΕΣ που πιστώνονται ή χρεώνονται κατά περίπτωση.
Ερώτηση: Με άλλα λόγια με την Κεντρική Τράπεζα τώρα πια στην εικόνα του Τραπεζικού Συστήματος οι τράπεζες βρίσκουν πραγματικό χρήμα και από την Κεντρική Τράπεζα για τις ανάγκες τους. Σωστά;
Απάντηση: Ναι ακριβώς έτσι είναι.
Ερώτηση: Τότε γιατί ξέσπασε η κρίση του 2008; Γιατί η Κεντρική Τράπεζα δεν έδωσε το αναγκαίο πραγματικό χρήμα;
Απάντηση: Για μικρό παιδί με εκπλήττεις με την διατύπωση της ερώτησης. Είπαμε πριν ότι όλος ο δανεισμός θα πρέπει να εξοφληθεί με πραγματικό χρήμα που θα πρέπει να αντιστοιχεί στα έσοδα κάποιου που έχει από την πραγματική οικονομία, από την δουλειά του. Αν η πραγματική οικονομία δεν αναπτύσσεται πιο γρήγορα από την οικονομία της δημιουργίας δανείων, με άλλα λόγια αν τα δάνεια δεν επιστρέφουν στην πραγματική οικονομία, σε στοιχεία που συνθέτουν το μέγεθος της οικονομίας που λέγαμε στην αρχή, ή αλλιώς, αν οι επενδύσεις στην πραγματική οικονομία δεν είναι μεγαλύτερες από τις αποταμιεύσεις στο επίπεδο στοιχείων του ΑΕΠ, τότε όλοι αναγκαστικά θα βρεθούμε καταχρεωμένοι, οι τράπεζες η μια στην άλλη, ο ιδιωτικός τομέας και το κράτος με συνακόλουθη κατάρρευση της οικονομίας.
Το 2008 οι τράπεζες βρέθηκαν με διπλό πρόβλημα, λόγω τερατωδών δανεισμών πέραν πάσης προσδοκίας, λόγω απληστίας. Βρέθηκαν σε κρίση φερεγγυότητας δηλαδή, δεν είχαν επαρκή κεφάλαια να καλύψουν τα κόκκινα τους δάνεια, και σε κρίση ρευστότητας, δηλαδή δεν είχαν επαρκείς αξίες άμεσα ρευστοποιήσιμες για να καλύψουν τις άμεσες υποχρεώσεις τους. Τι είχε γίνει; Οι αποταμιεύσεις ήσαν μεγαλύτερες από τις επενδύσεις.
Τότε έντρομοι οι ηγέτες της Ευρώπης και οι τραπεζίτες κατάλαβαν ότι δεν είχαν τα μέσα και τους τρόπους να αντιμετωπίσουν το θέμα της κρίσης.
Κατάλαβαν ότι το τραπεζικό σύστημα σε κάθε χώρα της ευρωζώνης, ήταν εκτός παντός ελέγχου. Είχε γίνει τόσο μεγάλο, που η κάθε μια χώρα χωριστά δεν μπορούσε από μόνη της να σώσει το τραπεζικό της σύστημα. Αντιλήφθηκαν επίσης ότι η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα είναι τράπεζα μαϊμού, που σαν στόχο είχε μόνο να μας σώσει από ένα καλπάζοντας πληθωρισμό τύπου Γερμανίας του 1923 ή Ζιμπάμπουε, κάτι που ήταν εκτός πραγματικότητας. Όπως ήταν και είναι φτιαγμένη η ΕΚΤ, δεν μπορούσε να σώσει ούτε μια τράπεζα από την πτώχευση, ούτε ένα κράτος. Δεν ήταν, και δεν είναι ακόμα, μια πραγματική Κεντρική Τράπεζα που θα μπορούσε να σταθεροποιήσει το σύστημα. Δεν μπορούσε -και ακόμα δεν μπορεί- να ασκήσει την λειτουργία του lender-of-last-resort όπως η FED στην Αμερική ή η Τράπεζα της Αγγλίας ή κάθε σοβαρή Κεντρική Τράπεζα σε όλο τον κόσμο.
Αφού οι ηγέτες μας βρεθήκαν στην κατάσταση να μην μπορούν να αποπληθωρίσουν, για να αποφύγουν το πρόβλημα, να μην μπορούν να υποτιμήσουν για να αποφύγουν το πρόβλημα (δεν υπήρχε εθνικό νόμισμα), τους απέμενε ή να πτωχεύσει η Ευρώπη, πράγμα που θεώρησαν ότι θα ζούσαμε στιγμές δευτέρας παρουσίας, ή να εφαρμοστεί γενική λιτότητα σε όλη την Ευρώπη για να σώσουμε εμείς οι λαοί τις Τράπεζες, αφού η Κεντρική Τράπεζα δεν μπορούσε. Με άλλα λόγια κληθήκαμε εμείς οι λαοί, εμείς οι απλοί άνθρωποι να σώσουμε τις τράπεζες μέσα από την φορολογία, που προκλήθηκε από την διαφθορά και το φαγοπότι των Τραπεζιτών. Η ιδέα να αλλάξει η δομή του ευρώ δεν τους πέρασε από το μυαλό.
Η απάτη λοιπόν των τραπεζών είναι αυτή που μας οδήγησε στην λιτότητα και η πλημμελής κατασκευή του ευρώ. Άλλα αυτό είναι ένα μεγάλο θέμα. Αλλά αυτή είναι η αλήθεια και όχι αυτό που λένε ότι τα κράτη υπήρξαν διεφθαρμένα.
Ακριβώς αυτός είναι και ο λόγος που το χρέος είναι παράνομο, και ακριβώς αυτός είναι ο λόγος που πρέπει να αντιδράσουμε στους πλειστηριασμούς των σπιτιών του κόσμου. Ο τρώσας και ιάσεται.
Ερώτηση: Μείναμε στη σχέση Κράτους και Κεντρικής Τράπεζας και στο λογαριασμό που έχει το Κράτος εκεί. Πως λειτουργεί αυτός ο λογαριασμός;
Απάντηση: Το Κράτος επίσης έχει λογαριασμό με την Κεντρική Τράπεζα και μέσω αυτού του λογαριασμού δημιουργείται το χρήμα με απλή πληκτρολόγηση αριθμών σε όση ποσότητα η κυβέρνηση επιθυμεί. Δεν υπάρχει όριο. Μπορεί κάλλιστα η Κεντρική Τράπεζα με διαταγή του Υπουργείου Οικονομικών να δημιουργήσει 100.000.000.000 χρήμα σε μια στιγμή με 12 χτύπημα στον ηλεκτρονικό υπολογιστή. Τα χρήματα αυτά μετά πηγαίνουν μέσω των λογαριασμών των Τραπεζών στους δικαιούχους τους, από υποχρεώσεις του Κράτους προς αυτούς, και έτσι ο λογαριασμός του Κράτους μειώνεται και αυτό από πολλούς αποκαλείται εκτύπωση νέου χρήματος.
Ένα πρώτο συμπέρασμα που προκύπτει από εδώ είναι ότι μια χώρα που εκδίδει το δικό της νόμισμα (που ελευθέρα διακυμαίνεται στις αγορές, αυτό θα το εξηγήσουμε αργότερα) ποτέ δεν πτωχεύει, και πάντα μπορεί να ικανοποιεί τις υποχρεώσεις της. Αυτό πρέπει πάντα να το θυμόμαστε. Ένα ελάχιστο μέρος των χρημάτων αυτών γίνετε χρήμα χάρτινο και κέρματα για τις καθημερινές συναλλαγές της αγοράς, ένα άλλο παραμένει με μορφή κρατικής πίστωσης αλλά πραγματικού χρήματος ή να το πούμε αλλιώς είναι χρήμα που το έχουμε αποθηκεύσει στη Σελήνη. Δεν κυκλοφορεί στην οικονομία.
Το χάρτινο χρήμα και οι λογαριασμοί των τραπεζών στην Κεντρική Τράπεζα, αποκαλείται ‘πραγματικό χρήμα’ ή ‘χρήμα της Κεντρικής Τράπεζας’, στα αγγλικά High Powered Money ή Central Bank Money, και εμείς εδώ θα το αποκαλούμε χρήμα.
Ερώτηση: Μα ο Σκάι και όλα τα άλλα κανάλια, άλλα και εφημερίδες, όπως η Καθημερινή, η Αυγή, τα Νέα και άλλες, δημοσιογράφοι παρουσιαστές και μη, άλλα και Καθηγητές ακόμα λένε, όπως και τα κόμματα, όπως και ο κύριος Στουρνάρας, ότι άμα κοπεί χρήμα η χώρα μας θα διαλυθεί.
Απάντηση: Η χώρα μας είναι διαλυμένη και συνεχώς διαλύεται και γι αυτό κλείστε τ’ αυτιά σας σε ότι αυτοί λένε. Μπορώ να σας πω με ευθύνη ότι επιστημονικά οι ισχυρισμοί τους πάσχουν, είτε επειδή έχουν βαθειά άγνοια, είτε γιατί εξυπηρετούν άλλους στόχους, που δεν έχουν σχέση με την πρόοδο την δική σας και των άλλων Ελλήνων. Θα σας το εξηγήσω παρακάτω. Αλλά σήμερα μάθαμε από πού προέρχεται το χρήμα σε ένα κράτος επικυρίαρχο.
Σύνοψης: Το Κράτος, μέσω του λογαριασμού του στην Κεντρική Τράπεζα, δημιουργεί χρήμα κατά βούληση. Το χρήμα δεν είναι εμπόρευμα για να είναι περιορισμένο. Το Κράτος που εκδίδει το δικό του νόμισμα, που ελεύθερα διακυμαίνεται στις αγορές, ποτέ δεν πτωχεύει.
Σπύρος Στάλιας Οικονομολόγος
Πρόσφατα Σχόλια