Εργάτες, συνδικάτα, αστικός πληθυσμός
Κρίσιμο θα είναι επίσης για το μέλλον του κινήματος το κατά πόσο θα κινηθεί η εργατική τάξη, όπως συνέβη μετά από μερικές εβδομάδες φοιτητικών διαδηλώσεων, οδηγώντας στο αποκορύφωμα την Επανάσταση του 1968. Ομάδες στα συνδικάτα επιχειρούν τώρα να προκαλέσουν γενική απεργία. Φοιτητές και μαθητές, συνοδευόμενοι από τους γονείς τους, ασπίδα απέναντι σε μια αστυνομία που έφτασε στο σημείο να μεταχειριστεί μια τάξη σχολείου ως αιχμαλώτους πολέμου, βγαίνουν στους δρόμους.
Μέχρι τώρα όμως, η μεγάλη πλειοψηφία της εργατικής τάξης και των αστικών πληθυσμών της χώρας, εκφράζουν μεν υποστήριξη προς τα Κίτρινα Γιλέκα, δεν έχουν συμμετάσχει όμως μαζικά στις κινητοποιήσεις.
Ηγεσία
‘Ένα κίνημα τόσο βαθύ και σημαντικό, όπως αυτό που τώρα αναπτύσσεται στη Γαλλία, θα βρεθεί σύντομα μπροστά στο ζήτημα της συγκρότησης της πολιτικής ηγεσίας του, που έχει ζωτική σημασία για την τελική έκβαση και μπορεί να κάνει τη διαφορά ανάμεσα στην επιτυχία και την πανωλεθρία. Το πόσο σημαντικό είναι αυτό το ξέρουμε από την ιστορία όλων των εξεγέρσεων. Το ξέρουμε και από την τραγική δική μας εμπειρία, με τον ΣΥΡΙΖΑ να γίνεται το ηγετικό υποκείμενο της ελληνικής αντιμνημονιακής εξέγερσης, να την προδίδει και να την καταστρέφει.
Πέραν του ότι, οποιαδήποτε επιτυχία του κινήματος στη Γαλλία, θα αντιμετωπίσει την εχθρότητα όλης της ευρωπαϊκής αντίδρασης, (σ.γ.: Σιωνιστών, τραπεζιτών, χρηματοπιστωτικών οίκων, εθνικών μειοδοτών που εκπροσωπούν την οικονομική και πολιτική εξουσία και οι οποίοι θα υπερασπιστούν μέχρι θανάτου τα κέρδη και τα προνόμιά τους, με λίγα λόγια οι εκπρόσωποι της Παγκοσμιοποίησης) όπως συνέβη και με τη Γαλλική Επανάσταση του 1789.
Το σενάριο της βίας διαρκώς παρόν
Το σενάριο μιας εκτεταμένης προσφυγής στη βία δεν μπορεί να αποκλεισθεί, όπως άλλωστε φανερώνουν οι φωτογραφίες ελεύθερων σκοπευτών στην οροφή του μεγάρου των Ηλυσίων, στις 2.12 (που μας θυμίζουν λίγο τη Μεγάλη Βρετάνια της 3ηςΔεκεμβρίου 1944, από όπου οι ελεύθεροι σκοπευτές πυροβόλησαν το ειρηνικό πλήθος, εγκαινιάζοντας τη βρετανική επέμβαση και τη δεύτερη φάση του ελληνικού εμφυλίου πολέμου), η πρόθεση της αστυνομίας να χρησιμοποιήσει drones εναντίον των διαδηλωτών, που σταμάτησε η Νομαρχία του Παρισιού, η μεταχείριση των μαθητών ως γονατισμένων αιχμαλώτων με τα χέρια πίσω από το κεφάλι για να τους σπάσει το ηθικό.
Προς το παρόν βέβαια, η εξουσία μάλλον προσπαθεί να συγκρατήσει τα πράγματα με πιο ειρηνικές μεθόδους και με παραχωρήσεις. Και δεν μπορεί να είναι εντελώς βέβαιη για τι θα κάνει η αστυνομία. (Στη μεγάλη, σχεδόν εξεγερσιακή αντιμνημονιακή διαδήλωση του Μαΐου 2010, στην Αθήνα, δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι οι αστυνομικοί θα εμπόδιζαν το πλήθος να μπει στη Βουλή. Άλλαξε όμως ριζικά η ψυχολογία τους, ενώ και οι διαδηλωτές οι ίδιοι μούδιασαν, μετά τον θανατηφόρο εμπρησμό της Marfin (σ.γ.: από τους γνωστούς-αγνώστους εγκαθέτους της εκάστοτε κυβέρνησης).
Το φάντασμα του 1789
Μέχρι στιγμής, η γαλλική εξέγερση μοιάζει να ακολουθεί περισσότερο διαδρομές ανάλογες και να εμφανίζει ομοιότητες με τη Μεγάλη Γαλλική Επανάσταση του 1789,παρά με την προηγούμενη, εκείνη του Μαΐου 1968. Και υπάρχει γι’ αυτό ένας θεμελιώδης λόγος που θα εξηγήσουμε στη συνέχεια.
Η Γαλλική Επανάσταση του 1789 είναι, τρόπον τινά, το ιδρυτικό ιστορικό γεγονός της νεώτερης Ευρώπης. Η Γαλλία του Βολταίρου και του Ντεκάρτ, του Δαντών και του Ροβεσπιέρου έπαιξε, τηρουμένων των αναλογιών, για τον νεώτερο κόσμο, τον ρόλο που έπαιξε η Αθηναϊκή Δημοκρατία στον αρχαίο.
Σε κάθε γαλλική δημόσια υπηρεσία υπάρχει μια ταμπέλλα που γράφει «Ελευθερία,Ισότητα, Αδελφότητα». Είναι το τρίπτυχο των συνθημάτων της Επανάστασης εκείνης.Κανείς δεν δίνει σημασία, κανείς δεν χάνει τον χρόνο του προσέχοντας αυτές τιςταμπέλλες και τα συνθήματα, όπως δεν δίνουμε σημασία συνήθως στα κλισέ. Όσο για τον ηγέτη αυτής της Επανάστασης, τον «Αδιάφθορο» Μαξιμιλιανό Ροβεσπιέρο,ελάχιστες αναφορές υπάρχουν στη Γαλλία. Η χώρα θέλει μάλλον να θάψει τη μνήμη του, αν όχι και της ίδιας της Επανάστασης, όσο πιο βαθιά γίνεται (κι ακόμα περισσότερο, αυτή του γυναικαδέλφου του Ιωσήφ Φουσέ).
Κανείς δεν δίνει σημασία, εκτός από έναν. Έναν κύριο αθόρυβο, αλλά παντοδύναμο, αν το θελήσει. Έναν που τις θυμάται, προσλαμβάνει το νόημά τους, θυμάται τα σχολικά βιβλία, που συχνά πετάμε μόλις τελειώσουμε την τάξη.
Αυτό το πρόσωπο δεν είναι άλλο από το υποσυνείδητο των ανθρώπων, από το συλλογικό υποσυνείδητο του Έθνους, που ταυτίζεται με τον Λαό, είναι ο Λαός, στο πλαίσιο που τώρα μας απασχολεί.
Αυτό φύλαξε κρυμμένα στο DNA του, στα βάθη της λαϊκής κοινωνικής και εθνικής κουλτούρας της χώρας, της Ταυτότητάς της, την πολύτιμη ανάμνηση όσων έκανε και των λόγων που τα έκανε. Και παρά τις λυσσώδεις προσπάθειες δύο αιώνων να αλλάξει αυτό, να ξαναγραφτεί το νόημα της γαλλικής ιστορίας, παρά την επέλαση των Νέων Φιλοσόφων και των αναθεωρητών ιστορικών, τύπου Φρανσουά Φυρέ, (σ.γ.:όπως ο δικός μας Βερελής η Ρεπούση και άλλοι) που διακήρυξε ότι οι Επαναστάσεις δεν είναι παρά επιζήμιες παραβιάσεις της κανονικότητας, αν όχι Ουτοπίες εγκληματικές, παρά την επέλαση των Νεοφιλελεύθερων, που θεωρούν ότι οι άνθρωποι, οι κοινωνίες, τα έθνη δεν έχουν και δεν πρέπει να έχουν Ιστορία, (σ/γ.:αυτά τα δύο, συλλογικό υποσυνείδητο και ιστορική μνήμη, είναι επικίνδυνα όπλα για τους κρατούντες), η βαθύτερη ταυτότητα της Γαλλίας γράφει ακόμα πάνω της το παγκόσμιας σημασίας μήνυμα του 1789: Ελευθερία, Ισότητα, Αδελφότητα.
Δεν είναι μόνο οι ταμπέλες που το επιβεβαιώνουν, είναι οι πέντε γαλλικές επαναστάσεις (1830, 1848, 1871, 1936, 1968) που σημειώθηκαν έκτοτε και πότισαν αυτό το μήνυμα, συχνά με το αίμα τους, είναι οι γενιές των Γάλλων εδώ και πάνω από δύο αιώνες που μεταδίδουν προφορικά και πολύ καλύτερα από τα βιβλία στους απογόνους τους, στα παιδιά τους και στα εγγόνια τους, τις αξίες που συγκροτούν την ταυτότητα ενός έθνους, που ιστορικά συγκροτήθηκε ως «επαναστατικό». Υπό ακήρυκτο αλλά ουσιαστικό διωγμό στην επίσημη, δημόσια σφαίρα, οι αξίεςτου 1789 βρήκαν ακόμα περισσότερο καταφύγιο στη λαϊκή και κοινωνική κουλτούρα της Γαλλίας, στον πυρήνα του πολιτισμού της.
Κανένας δεν κοιτάει ή δεν σκέφτεται κάθε μέρα την ταυτότητά του. Το κάνει μόνοόταν είναι απολύτως αναγκαίο. Ένα Έθνος, ένας Λαός θα βγάλει από τη ναφθαλίνητις αναμνήσεις, την Ταυτότητά του, μόνο αν νοιώσει ότι βρίσκεται σε μεγάλοκίνδυνο. ‘Η μόνο αν θελήσει να στηριχτεί σε αυτό που έκαναν οι πρόγονοί του γιανα πραγματοποιήσει το μέλλον που έχει ανάγκη.
Και, αντιστρόφως, αν τον δούμε να το κάνει αυτό, σημαίνει ότι τα πράγματα έχουνγίνει όντως πολύ σοβαρά.
Από τη Βαστίλη στα Ηλύσια
Και να τώρα που, σε αυτή την εξέγερση, που ξεκίνησαν οι πιο φτωχοί και πιο καταφρονεμένοι της γαλλικής κοινωνίας, τα πιο λαϊκά της στρώματα, όπως ήταν οι Αβράκωτοι πριν από δύο αιώνες, κερδίζοντας στην πορεία την υποστήριξη των εργατών και των κατώτερων μεσαίων στρωμάτων, η ανάμνηση του 1789 μοιάζει να καθοδηγεί ενστικτωδώς τους διαδηλωτές.
Εγκαταλείπουν τα συνήθη μέρη των διαδηλώσεών τους, την πλατεία της Δημοκρατίαςκαι τη Βαστίλη, παίρνουν τις μεγάλες λεωφόρους που χάραξε ο Ωσμάν για να μπορεί το πυροβολικό να τους σταματάει, κατευθύνονται στο συμβολικό κέντρο της γαλλικής Εξουσίας, τα Ηλύσια Πεδία και, προς στιγμήν, την 1η Δεκεμβρίου, το καταλαμβάνουν.
Το κάνουν γιατί έχουν πεισθεί ότι οι διαμαρτυρίες δεν πιάνουν τόπο, δεν μπορούν να πετύχουν τίποτα με αυτές, ότι πρέπει να πάρουν πίσω την Εξουσία από τους εκπροσώπους του Χρήματος, που την έχουν αρπάξει.
Απέναντι στους αστυνομικούς, στο Παρίσι αλλά και σε όλη τη Γαλλία, κραδαίνουν τη σημαία της Δημοκρατίας και τραγουδάνε τον εθνικό της ύμνο, που δεν είναι άλλος από το τραγούδι της Επανάστασης, τη Μασσαλιώτιδα: Στα όπλα πολίτες!
Κι όπως θα δείξουμε, δεν είναι μόνο η σημαία κι ο ύμνος της Δημοκρατίας που εμφανίζονται στο προσκήνιο. Σιγά σιγά, ξαναζωντανεύουν και παρουσιάζονται, αχνά-αχνά ακόμα και διστακτικά, αλλά επανέρχονται και τα άλλα «φαντάσματα» εκείνης της εποχής, μεταξύ των οποίων ο Λουδοβίκος 16ος και ο Ροβεσπιέρος.
Από τις κόκκινες στις τρίχρωμες σημαίες
Κόκκινες σημαίες δεν έχει αυτή η εξέγερση, σε αντίθεση με όλες οι προηγούμενες. Δεν θα μπορούσε εξάλλου, γιατί οι ίδιοι οι φτωχοί που την ξεκίνησαν παραμένουν διασπασμένοι στις πολιτικές τους προτιμήσεις, έστω και αν η σχετική πλειοψηφία των κίτρινων γιλέκων (41,2%) δηλώνουν Αριστεροί σε μια τεράστια έρευνα 70 επιστημόνων που πραγματοποίησε η Μοντ για το φαινόμενο των γιλέκων. Στις προεδρικές εκλογές, τα κατώτερα λαϊκά στρώματα εμφανίστηκαν τριχοτομημένα, ανάμεσα στους απέχοντες και σε αυτούς που ψήφισαν Λεπέν και Μελανσόν. Τα γιλέκα θέλουν να πετύχουν, απομακρύνουν λοιπόν οτιδήποτε διασπά τους ίδιους και μειώνει την απήχησή τους στην κοινωνία.
Άλλωστε, είναι σήμερα πολύ δύσκολο να γίνει κατανοητό τι ακριβώς σημαίνει «Αριστερά»,μετά από δεκαετίες άψογης νεοφιλελεύθερης πολιτικής από τους ΓάλλουςΣοσιαλιστές, μετά την κατάρρευση της ΕΣΣΔ, μετά την Οβιδιακή μεταμόρφωση της«ριζοσπαστικής αριστεράς» του Τσίπρα, με την ευρωπαϊκή Σοσιαλδημοκρατία σε κατάσταση κλινικού θανάτου, μετά από τόσες απογοητεύσεις και προδοσίες. Θα ήταν εξάλλου απολύτως αδιανόητη χωρίς αυτά, η άνοδος της ριζοσπαστικής Άκρας Δεξιάς, στην ήπειρο που γνώρισε τη Φαιά Πανούκλα.
Υπάρχει όμως και κάτι άλλο εν δράσει, πιο βαθύ ακόμα, αυτό που ο οικονομολόγος Ζακ Σαπίρ ονόμασε κάποτε «κόπωση τηςιστορίας». Προς το παρόν, η ανάλυση του κόσμου που ζούμε έχει κάνει μεγάληπρόοδο, αυτό που έχει κάνει μικρότερη είναι η αναζήτηση της εναλλακτικής, ηδιευκρίνιση ενός πειστικού οράματος για το μέλλον. Κι αν ο Τσάβες το ονόμασε«σοσιαλισμό του 21ου αιώνα», ο Μελανσόν μιλάει τώρα για έναν Νέο Ανθρωπισμό, ένα νέο Ουμανισμό που πρέπει να διέπει τις σχέσεις των ανθρώπων μεταξύ τους, αλλά και μια νέα, αρμονική σχέση τους με τη Φύση. Σ.γ.: Με λίγα λόγια χωρίς να το ξέρει ζητά, καλλίτερα απαιτεί, την εφαρμογή του Κοινωνικού Χριστιανισμού στην πράξη.
Το 1968 ακόμα οι Γάλλοι ήθελαν, πατώντας στα επιτεύγματα της νίκης επί του Ναζισμού, στο μεταπολεμικό σοσιαλδημοκρατικό κράτος πρόνοιας που δημιούργησαν και στις trente glorieuses, τα τριάντα ένδοξα χρόνια ταχύτατης οικονομικής ανάπτυξης, να προχωρήσουν πιο πέρα, προς περισσότερη Ελευθερία, προς μια νέακοινωνική και πολιτιστική Ουτοπία, προς την Αυτοδιαχείριση. Μέχρι κι ο Ντε Γκωλο ίδιος, κατέστειλε μεν την εξέγερση, συγκλονίστηκε όμως από τον Μάη κι αφού τον νίκησε προσπάθησε να μεταρρυθμίσει από τα πάνω τον γαλλικό καπιταλισμό, με αποτέλεσμα να τρομάξει η ίδια η μπουρζουαζία και να οργανώσει την ανατροπή και πολιτική αποστρατεία του.
Τώρα το διακύβευμα δεν είναι, τουλάχιστον ακόμα, τέτοιου είδους. Ο γαλλικός λαός δεν εξεγείρεται για να πάει σε έναν ανώτερο πολιτισμό, άλλο τι θα βγει στοτέλος από όλα αυτά. Η γαλλική μπουρζουαζία έχει προ πολλού παραδοθεί στο παγκοσμιοποιημένο χρήμα, τώρα, όπως και στον καιρό του Βισύ,απομένει στον λαό να υπερασπίσει το πολίτευμα της λαϊκής κυριαρχίας, κι ο μόνοςτρόπος, λένε μερικοί, για να το κάνει, είναι να ανατρέψει την 5η και να εγκαθιδρύσει μια 6η Δημοκρατία!
Το 1980 ξεκίνησε η κατεδάφιση παγκοσμίως του κοινωνικού κράτους από τους Νεοφιλελεύθερους. Το 1990 κατέρρευσε η ΕΣΣΔ και μαζί της, μαζί με τα αρνητικάτης στοιχεία, και τα πολύ μεγάλα επιτεύγματα του καθεστώτος που δημιούργησε η Επανάσταση του 1917. Ακολούθησε η βίαιη κατεδάφιση των καθεστώτων που δημιούργησαν τα κινήματα του αραβικού αντιαποικιακού εθνικισμού, μαζί και των χωρών τους π.χ. η Λιβύη. Το 2010, ο Νεοφιλελευθερισμός, μετατρεπόμενος όλο και περισσότερο, σε ανοιχτό Ολοκληρωτισμό επετέθη στο ίδιο το κέντρο του συστήματος, καταστρέφοντας πρώτα, παραδειγματικά, μια χώρα της περιφέρειας του κέντρου, την Ελλάδα.
Αυτό νοιώθουν οι Γάλλοι. Νοιώθουν ότι είναι με την πλάτη κολλημένοι στον τοίχο. Καταλαβαίνουν στο βάθος, όπως και οι Ιταλοί ενδεχομένως, ότι η Ελλάδα είναι το πιθανό μέλλον τους. Στην κάποτε ευημερούσα Γαλλία, δέκα εκατομμύρια άνθρωποι «ζουν» με λιγότερα έως αρκετά λιγότερα από εννιακόσια ευρώ.
Γι’ αυτό τραγουδάνε τώρα τη Μασσαλιώτιδα, ανεμίζουν την τρίχρωμη σημαία ενός έθνους που συγκροτήθηκε ιστορικά ως «επαναστατικό», πηγαίνουν στην Αψίδα του Θριάμβου τους (ήταν ένας Πρώσσος στρατηγός, ο θεωρητικός του Πολέμου Καρλ Φον Κλαούζεβιτς, που κατάλαβε καλύτερα από οποιονδήποτε άλλον, ότι πίσω από τους θριάμβους του Ναπολέοντα, κρυβόταν η ακτινοβολία των ιδεών και των αξιών της μεγάλης Επανάστασης), γιατί η μάχη που τώρα πρέπει να δώσουν αφορά την λαϊκή κυριαρχία και το ίδιο το μέλλον του Έθνους τους. Θυμούνται τη Μεγάλη Γαλλική Επανάσταση γιατί αυτήν και τα επιτεύγματά της χρειάζονται τώρα να υπερασπιστούν.
Αυτός είναι ο λόγος που ξαφνικά μετέτρεψε μια μάλλον συντηρητική χώρα σε πεδίο ενός πολύ ασυνήθιστου, για τα σύγχρονα ευρωπαϊκά δεδομένα, επαναστατικού «πειράματος».
Πρόσφατα Σχόλια